Kolej Linowa

sprzedaż gondol


Zawartość tej strony wymaga nowszej wersji programu Adobe Flash Player.

Pobierz odtwarzacz Adobe Flash

Strona główna
/Z kart historii



Z kart historii - Kolej Linowa Szyndzielnia


Historia kolei linowej na Szyndzielnię zaczyna się 21 grudnia 1953r. - to wtedy kolej przewiozła swoich pierwszych pasażerów.
Jak pisała ówczesna prasa - na uroczyste otwarcie przybyli przedstawiciele partii, Ministerstwa Komunikacji, Ministerstwa Kultury Fizycznej, Komitetu ds. Turystyki, Prezydium Wojewódzkiego, Miejskiej Rady Narodowej, przodownicy zakładów pracy, rzesze sportowców i turystów. W tym dniu na szczyt wjechało koleją ponad 2 tys. osób.

Była to pierwsza w powojennej Polsce nowa inwestycja w tej dziedzinie. Kolej została wybudowana przez Polskie Koleje Linowe i prezentowała nowatorskie rozwiązania konstrukcyjne w dziedzinie transportu linowego systemu firmy "Brüder Girak". To ta austriacka firma opracowała dokumentację, dostarczyła konstrukcje podpór wraz z osprzętem, kompletne urządzenia mechaniczne i elektryczne, tabor, liny oraz objęła kierownictwo montażu.

Inwestycję prowadził Krakowski Zarząd Inwestycji Kolejowych na czele z inżynierami: Z. Schneigertem, A. Mieczkowskim, J. Osmólskim, a całość robót wykonało Bielskie Przemysłowe Zjednoczenie Budowlane.
Projektantem kamiennych, krytych gontem budynków była inż. arch. K. Różyska.

Oto jak pisano to tym w ówczesnej prasie - A jednak będzie...

 

Galeria zdjęć z budowy kolei linowej cz.1 (fot. udost. przez Wł. Steinhofa - kier. kolei w latach 1962-1982)

Galeria zdjęć z budowy kolei linowej cz.2 i trzy generacje gondol (fot. z archiwum kolei)

Była to jednoodcinkowa kolej dwulinowa z wagonami wyprzęganymi w ruchu okrężnym. Dolna stacja kolei była stacją napinającą dla lin nośnych i napędowej, górna zaś była kotwiczną dla tych lin. Mechanizm napędowy znajdował się na górnej stacji, stąd konieczna  była tam stała obecność pracownika kolei.

Kolej Linowa Szyndzielnia dysponowała 35 czteroosobowymi wagonikami i przewoziła do 300 osób na godzinę z prędkością 2,6 m/s. Przejazd koleją na trasie o długości 1920 m trwał ok. 12 min. Na trasie znajdowało sie tylko 6 kratowych podpór, których wysokość wynosiła od 8 do 14 m.

kolej linowa Szyndzielnia rok 1953

Pierwsi turyści jadący koleją linową na Szyndzielnię w Bielsku-Białej  -  film archiwalny WFDiF z 1953 roku 


Wagony pierwszej generacji dostarczone przez firmę „Brüder Girak” kursowały na kolei  w latach 1953-1965.

19 grudnia 1965 r.  – kończy się pierwszy poważny remont kolei. Dokonano wtedy wymiany na nowe 17 gondoli, wyprodukowanych przez Zakłady Naprawcze Taboru Kolejowego z Ostrowa Wielkopolskiego oraz Zakłady Sprzętu Mechanicznego i Drogowego PKP z Raciborza. Wymieniono też linę napędową i nośną.

W roku 1978 Polskie Koleje Linowe  po raz trzeci wymieniły wagony. Nowe 4-osobowe gondole zostały wyprodukowane przez przez Ośrodek Badawczo-Rozwojowy Wytwórni Sprzętu Komunikacyjnego w Mielcu.

kolej linowa Szyndzielniakolej linowa szyndzielnia

Dolna stacja KL Szyndzielnia z dawnym wagonem         Górna stacja KL Szyndzielnia - obecnie obiekt gastronom.


Ponad czterdziestoletni okres eksploatacji kolei sprawił, że jej podstawowe urządzenia i podzespoły były już  w bardzo poważnym stopniu zużyte.
Ze względu na system kolei, nie mający w Polsce drugiego odpowiednika, do dalszego – bezpiecznego jej  funkcjonowania, konieczne były bardzo kosztowne zakupy dewizowe.

Wtedy w PKL powstała koncepcja przebudowy istniejącej kolei linowej na system kolei linowo-terenowej, której technologia byłaby całkowicie oparta na krajowej produkcji.

Tor kolei miał przebiegać częściowo na powierzchni lub w wykopie, a częściowo nad terenem, kilkoma mostami. Maksymalna podpora miała mieć 18 m wysokości.

Wykonano projekty i kosztorysy, ale koncepcja ta nie doczekała się realizacji.


Projekt kolei linowo-terenowej grudzień 1989 r.

W lutym 1993 r. Wojewoda Bielski nieodpłatnie przekazał kolej gminie Bielsko-Biała a miasto stanęło przed problemem, co dalej z koleją.
W styczniu 1994 r. został rozpisany przetarg na modernizację kolei, łącznie z wymianą skorodowanych metalowych podpór.

 

Na dostawcę urządzeń ponownie wybrano firmę "Brüder Girak". Prace rozpoczęły się 1 lipca 1994 r. i trwały do 30 czerwca 1995 r. Całość projektów przebudowy wykonał "Mostostal Zabrze", który także jako Generalny Realizator Inwestycji przy współudziale innych firm prowadził całość prac związanych z modernizacją. Konstrukcje stalowe i montaż urządzeń technologicznych przeprowadził "Mostostal Czechowice-Dziedzice", roboty budowlane wykonała firma "Megabud" z Bielska-Białej, natomiast instalacje elektryczne i energetyczne wykonała firma "Energomontaż".

Nowa kolej wyposażona była w urządzenia technologiczne firmy "Brüder Girak", z pełną automatyzacją oraz z zabezpieczeniami elektronicznymi firmy "STG", wagoniki "Swoboda" poruszają się na linie firmy "Austria-Draht".

Dolna stacja zostałatak zmodernizowana, aby sprostać wymaganiom nowej kolei.

Na górze zbudowano nową stację kolei o przeszklonej konstrukcji. Modernizacja budynku starej stacji do potrzeb nowej kolei była zbyt kosztowna. W budynku starej stacji znajdował się główny napęd kolei, który został przeniesiony na dolną stację.
Piękny, obłożony piaskowcem budynek dawnej stacji został zamknięty, częściowo służył jako obiekt gastronomiczny. Pomieszczenia znajdujące się na poddaszu, dziś nie są już zamieszkałe. Wcześniej, ze względu na lokalizację głównego napędu, rozruch kolei odbywał się na górnej stacji, stąd konieczność stałego przebywania obsługi - również po zakończeniu pracy kolei.


Uroczyste otwarcie kolei linowej przy udziale Prezydenta Miasta – Zbigniewa Leraczyka, Henryka Juszczyka - przewodniczącego Rady Miasta, przedstawiciela austriackiej firmy Girak – Michaela Bitterla oraz Mostostalu Zabrze odbyło się 30 czerwca 1995 r. Tradycyjną wstęgę zastąpiono kłodą drewna, którą ww. przedstawiciele przecinali ręczną piłą. Na górze na wszystkich gości czekał poczęstunek.
Kolej dla turystów ruszyła 1 lipca 1995 r.

Modernizacja Kolei Linowej Szyndzielnia 1994-1995 r. - z archiwum Mostostalu Zabrze (52 fotografie)


35 nowych, jaskrawożółtych, sześcioosobowych wagoników przewoziło ok. 850 osób na godzinę. Prędkość kolei wynosiła 5 m/s, dzięki czemu odległość dzielącą obie stacje kolei można było pokonać w ok. 6 minut. Liczba stalowych podpór wzrosła do 12, a ich wysokość waha się od 8 do 23 m (najwyższa 23-metrowa podpora nr 10 ze wzgledu na stabilność ponownie została zmontowana jako kratownica).


W 2000 r. Gmina Bielsko-Biała przekazała kolej spółce miejskiej – ZIAD Bielsko-Biała SA.

 

21 lutego 2004 r. przy górnej stacji kolei odbyły się uroczystości 50-lecia istnienia kolei.

 

Aby zwiększyć atrakcyjność kolei 14 sierpnia 2015 r. przy górnej stacji otworzono wieżę widokową "ZIAD Tower"


Wiek, zastosowane rozwiązania technologiczne oraz znaczne już wyeksploatowanie kolei linowej spowodowały, że  Zarząd ZIAD Bielsko-Biała SA podjął  decyzję o jej kompleksowej modernizacji.

Przetarg ogłoszono 29 września 2015 r., wygrała go austriacka firma Doppelmayr.

Uroczyste podpisanie umowy nastąpiło 7 grudnia 2015 r. w bielskim Ratuszu. Relację ze spotkania można znaleźć tutaj.

Podpisanie kontraktu na modernizację Kolei Linowej Szyndzielnia

Po ponad 20 latach - 5 lipca 2016 r. została ponownie otwarta stara górna stacja kolei linowej. Stylowa, pięknie wyremontowana będzie służyła turystom jako poczekalnia. Znajduje się w niej mała gastronomia oraz niewielka ekspozycja w której zgromadzono poprzednie generacje gondol.
Pomieszczenia "Starej Stacji 1 000 m n.p.m." można wynajmować wraz z dowozem koleją na różnego typu imprezy np. kameralne koncerty, kursy, konferencje, uroczystości rodzinne, bale, zloty turystyczne oraz inne imprezy.

 

Wnętrze Starej Stacji Kolei Linowej Szyndzielnia

 

Od 1953 r. do 2016 r. Kolej Linowa Szyndzielnia eksploatowała cztery typy gondol. Pierwszy typ wagonów to czteroosobowe gondole wykonane przez austriacką firmę Traunsteinwerkstätten Josef Swoboda z Oberweiss (dziś Carvatech). W Austrii do końca 2016 roku kursowała kolej Zwölferhorn Seilbahn z bliźniaczymi wagonami.
PKL wykorzystywała te gondole do końca lat 60-tych, później wymieniono je na wagony produkowane przez Zakłady Naprawcze Taboru Kolejowego z Ostrowa Wielkopolskiego oraz Zakłady Sprzętu Mechanicznego i Drogowego PKP z Raciborza. Druga generacja gondol jeździła do 1977 r.
Nastepny, III rodzaj wagonów - również czteroosobowych wyprodukowanych przez PZL Mielec, kursował do 1994 r.
W latach 1994 - 1995 po gruntownej modernizacji kolei powiązanej również z wymianą starych podpór (kratownic) zakupiono nowe sześcioosobowe gondole z firmy Swoboda Traunstein (IV generacja gondol). Te gondole przewoziły turystów do 1 października 2016 r.

 

3 października 2016 r. ruszył generalny remont kolei linowej.

Generalny wykonawca, czyli firma Doppelmayr wymienił m.in. napęd kolei, koła transportujące, przekładnie, system sterowania, linę oraz gondole. Nowe wagony są nie tylko bardziej przeszklone od poprzednich, ale także wygodniejsze i dostosowane do wjazdu wózkami dla dzieci oraz wózkami z osobami niepełnosprawnymi.
Wszystkie wyposażone są w kosze na narty, a co drugi wagon posiada uchwyty do przewozu rowerów.
Nie wymieniono 12 stalowych podpór kolei, ponieważ są w dobrym stanie. Nie zmienił się także zewnętrzny wygląd historycznych budynków górnej i dolnej stacji, ale zostały przeprowadzone prace w ich wnętrzu, dzięki którym budynek dolnej stacji zyskał elegancki, stylowy wygląd.
W ramach prac modernizacyjnych przystosowano perony do nowych wagonów, zmodernizawano hol główny, dołożono drugą kasę, zamontowano tzw. kołowrotki do wejścia na peron, wymieniono windę dla osób na wózkach oraz wyremontowano toalety dla pasażerów. W ciągach komunikcyjnych wyeksponowano archiwalne zdjęcia kolei.

 

Kolej została otwarta dla turystów 11 marca 2017 r.

25 maja 2017 r. odbyło się podsumowanie kontraktu na modernizację kolei. W spotkaniu wzięli udział: Prezydent Miasta Bielska-Białej - Jacek Krywult, prezes spółki ZIAD Bielsko-Biała SA - Janusz Kisiel, kierownictwo kolei, przedstawicile generalnego wykonawcy przedsięwzięcia - spółki Doppelmayr (Bogdan Tarko oraz dr Michael Bitterl), a także projektanci inwestycji, przedstawiciele Górskiego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego, Lasów Państwowych oraz osoby zaangażowane w realizację tej inwestycji.

 

kolej linowa Szyndzielnia rok 1953

Historia Kolei Linowej Szyndzielnia w latach 1953-2017

logo kolei linowej DębowiecBBORN Dębowiec
logo hotelu debowiec
hotel dębowiec



sprzedaż gondol


bruggi